A bit about myself

Education :
                    B.Sc. Bangalore University, (May 1980)
                    M.Sc. Pune University* (June 2002)

I did my M.Sc. under the Partly by Research and Partly by Paper programme of Pune University.

          I do not have a PhD degree and therefore 

I am not to be addressed as Dr Arvind Paranjpye

          I am making this specific mention because often people put me in an awkward position
          by addressing me as a 'doctor'.

For some of the pictures, click here

Email me at >> paranjpye.arvind@gmail.com

Presently, I am the Director of  the Nehru Planetarium of the Nehru Centre, Mumbai,
I joined the Nehru Centre on 22nd Dec 2011

My address

Director

Nehru Planetarium, Nehru Centre,

Dr Annie Besant Road,

Worli, Mumbai 400018

India

I maintain a site 'Celestial events for viewing pleasure'  <link>. On this site, I am updating the list of forthcoming astronomical events, which is particularly useful for Indian observers.

Experience and interest:

For most of my life, I have been interested in Astronomy, which has shaped my hobby/passion and career. I have been interested in various hobbies, including stamp collecting, ship and boat modelling, and photography. 

I had been an amateur astronomer since my college days.

My professional career began as an assistant in the photographic laboratory at the Indian Institute of Astrophysics in Bangalore, India, in December 1981.   Working in the laboratory, primarily independently, I mastered various laboratory photography techniques.  Conventional photography has now been replaced by digital imagery.

I spent two years in the extremely arid Himalayan region (Sep'84 to Aug. '86).  During this period, I conducted site survey observations for a high-altitude infrared observatory.

Upon return from Leh, I was involved in the search for minor bodies in the solar system. In 1988, our team became the first Indians to discover a new asteroid, which was named 4130 Ramanujan. We were awarded the Astronomical Society of India Medal for the discovery of an asteroid in 1996. 

Asteroid 17446 Mopaku was named after three team members: Venkatachala Moorthy, Arvind Paranjpye, and Kamatchiappan Kuppuswamy. The asteroid was discovered on January 23, 1990. 

For a short period, I also took some spectroscopic observations using 1 and 2.3-meter telescopes at Kavalur.

I joined the Inter-University Centre for Astronomy and Astrophysics in April '91.  Initially, I worked on developing low-cost instruments for astronomical observations.  And carried out site survey observations.

I had been involved in IUCAA's science popularisation activities since they began, and later assumed responsibility for the programme.  

As an amateur astronomer, I had opportunities to observe and photograph the following major celestial events -

Total Solar Eclipses
16 Feb 1980 (India),
24 Oct 1995 (India),
11 Aug 1999 (Iran)
21 Jun  2001 (Zambia)
22 Jul 2009  (China) - we had an overcast sky
21 Aug 2017 (USA)

Annular Solar Eclipse
15 Jan 2010

Transit of Venus
June 8, 2004

I have contributed columns or short articles to various newspapers and periodicals on skywatching and astronomy Q&A, including the Indian Express, the Times of India, Tarun Bharat, and Sakal Saptahik.

From time to time, I have been on the radio and television. I have hosted live sky shows on All India Radio, Pune and Mumbai.

In 1996, I received the New Discovery Award for 'Discovery related to asteroids' from the Astronomical Society of India (ASI). (Ref.) 

In 2023, I received the Zubin Kembhavi Award for Public Outreach and Education in Astronomy from the  Astronomical Society of India (ASI). (Ref.)

I was a member of the Astronomical Society of India's

Public Outreach and Education Committee. 

Love Story

A man and a woman who had never met before, but were both married to other people, found themselves assigned to the same sleeping room on a Trans-continental train

 

Though initially embarrassed and uneasy over sharing a room, they were both very tired and fell asleep quickly ..... He was in the upper bunk and she in the lower.

At 1:00 AM, the man leaned down and gently woke the woman saying, "Ma'am,
I'm sorry to bother you, but would you be willing to reach into the closet to get me a second blanket? I'm awfully cold."

"I have a better idea", she replied. "Just for tonight, let's pretend that we're married".

"Wow! That's a great idea!" he exclaimed.

"Good," she replied. "Get your own freaking blanket."

After a moment of silence ... he farted.

Fatherhood is no joke

Fatherhood is no joke but, in order to survive it, you do have to keep a sense of humour.

• [finally gets the car seat installed correctly]

                 Me: Where’s the baby?

                 Wife: In college.

• I wear a clown mask to sleep just in case one of my kids has a nightmare and comes to sleep in our bed.

• Parents: don’t give your child the answers to his homework. He needs to learn on his own that you don’t know what you’re talking about

• The best thing about trying to name a baby is realizing how many people you hate.

• It’s weird how we tell kids not to lie and tell them how good the picture they drew is.

• I’d walk through fire for my daughter. Well not FIRE, because it’s dangerous. But a super humid room. But not too humid, because of the hair.

• 
  [kid’s party]

           Me: Can we leave? These things take forever

           Wife: *harsh whisper* Shut your mouth. Watch our daughter open her presents.

  

• I’m coaching my son’s soccer team because it’s important that he knows I’ll swear at other kinds, too.

• If it ain’t broke, my children haven’t touched it yet.

• 3 year old: What’s neglecting mean?

          Me: Shhh daddy’s playing video games.

• I’m at my parenting best when I randomly yell out “be careful!” every few minutes without looking up from my phone.

• Son, my best advice is to find a girl with an embarrassing tattoo and marry her. She knows how to make bad decisions and stick with them.

• I constantly google “how to put your kids up for adoption” so my kids can find it on my search history and know that I’m not messing around.

• Son: am I adopted ?

         Me: not yet, but we're hopeful.

A Glossary of Nautical Terms

The two most commonly used in boating are "PORT"and ''STARBOARD"

PORT: Facing the bow, 'Port' is on your left. It is easy to remember. 'Port' has 'four' letters,    and 'Left' has 'four' letters. So port is left.

STARBOARD: Since there are only two sides on a boat, and Port is one of them, it is obviously clear the other one is left, "Starboard" is left.

Other necessary Nautical Terms

AHEAD:  The nautical term of 'ajohn'.

ASTERN: Without humour i.e. "The Captain told no jokes.  He was astern Captain".

AMIDSHIPS: This condition exists when you are completely surrounded by boats.

ANCHOR: What you display when you are completely surrounded by boats.

BERTH: The day on which you were born.

BUNK: Phoney sea story.

BUOY:A buoy is the floating device you always smash into when trying to avoid the submerged obstacle the buoy is there to warn you about.

CHANNEL MARKER: Tells you the station you're tuned into on your TV set.

DINGY: The sound of a ship's bell, i.e. Dinghy-Dinghy -- Dinghy-Dinghy.

DISPLACEMENT: Accidental loss, i.e. when you dock your boat and later you can't find it again, you've displaced it.

DOCK: Nickname for a medical man.

EDDY: Nelson's last name.

HEAVE-HO: What you do when you get seasick,  and you've eaten too much of ho.

HITCH: The thing to look for when a millionaire invites you on this boat, ... especially if you're a female!

KEEL: What your wife does to you when she finds you've bought a boat!

LAUNCH: The meal eaten abroad a boat at about noon time.

MOOR: Amount of people needed for a boat-party, like 'The moor, the merrier!'

OAR: When you have a choice, like "This .... oar that!"

PORTHOLE: A hole in the left side of a boat - or is it a right side?

QUARTER-DECK: The floor on a cheap boat, which cost about 25c to install.

SHOAL: Worn by female sailors on chilly nights.

TIDE: A commercial detergent.

SUPERSTRUCTURE: A structure that's a lot better than one on your boat.

WAKE: What friends attend when you've been careless with your boat.

गुगली

गुगली

थिएटर बाहेर थांबलो होतो मित्रांबरोबर

गर्दीत कुठुनशी झाली तिच्याशी नजरानजर

गोड गुलाबी हसणारी नाजुक सुंदर दिसणारी

कुडता अन्‌ सलवार घातलेली शालीन ती सुंदरी

सेकंदभरात झाला मनाचा हिशोब तयार

हिच्याबरोबर आयुष्याचे गणित नक्कीच जुळणार

मैत्रिणींशी कुजबुजत काहीतरी तिने ठरवले

'विचारू का त्याला' एवढेच मी ऐकले

येताना पाहून तिला मित्र माझे घाबरले

मती माझी कुंठली अन ह्रदयही थांबले

अगदी जवळ येऊन तिने माझा हात हातात घेतला

म्हटली, "तुझा चेहरा मला माझ्या भावासारखा वाटला"

"बंधु माझा राहत असतो दूर शहरी 

रक्षाबंधनास येशील का तू माझ्या घरी"

गुगलीने तिच्या ह्या झाली माझी दांडी गुल

सावरतोय ह्यातून तोच ती म्हंटली "एप्रिल फुल"

ही कविता कोण्या एका  मिलिंदने लिहिली होती

आणि मला २००४ साली ईमेलने आली होती.

English Official language of EU

I received this by email in late 1990s

ENGLISH: ¨The European Commission has just announced an agreement whereby English will be the official language of the European Union rather than German, which was the other possibility.

As part of the negotiations, the British Government conceded that English spelling had some room for improvement and has accepted a 5- year phase-in plan that would become known as "Euro-English".

In the first year, "s" will replace the soft "c". Sertainly, this will make the sivil servants jump with joy.

The hard "c" will be dropped in favour of "k". This should klear up konfusion, and keyboards kan have one less letter.

There will be growing publik enthusiasm in the sekond year when the troublesome "ph" will be replaced with "f". This will make words like fotograf 20% shorter.

In the 3rd year, publik akseptanse of the new spelling kan be expekted to reach the stage where! more komplikated changes are possible.

Governments will enkourage the removal of double letters which have always ben a deterent to akurate speling.

Also, al wil agre that the horibl mes of the silent "e" in the languag is disgrasful and it should go away.

By the 4th yer people wil be reseptiv to steps such as replasing "th" with "z" and "w" with "v".

During ze fifz yer, ze unesesary "o" kan be dropd from vords kontaining "ou" and after ziz fifz yer, ve vil hav a reil sensi bl riten styl.

Zer vil be no mor trubl or difikultis and evrivun vil find it ezi tu understand ech oza. Ze drem of a united urop vil finali kum tru.

Und efter ze fifz yer, ve vil al be speking German like zey vunted in ze forst plas.

If zis mad you smil, pleas pas on to oza pepl.

मिलानोतली रात्र

मिलानो हे शहर आमचे पोर्ट ऑफ एंट्री आणि पोर्ट ऑफ डिपार्चर पॉईंट होते.  ३१ऑक्टोबरच्या रात्री आम्ही इथे राहणार होतो इतकेच.

इथे आमचे रात्रीचे जेवण  पण होणार होते.  जेवणा साठी आमचा प्रवास आता  Ristorante Indiano Aangan  च्या दिशेने सुरू झाला.  या लिंकवर केल्या वर तुम्हाला हे हॉटेल नेमक कुठे आहे ते गूगल मॅपवर दिसेल. पण ह्या रेस्तॉरॉते पर्यंत ड्रायव्हर ला बराच वेळ लागला.  एक तर त्याला गूगल मॅप वरून नक्की जागा सापडत नव्हती आणि मग त्याच्या समोर पार्किंग का प्रश्न उभा होता.



आम्ही ३-४ वेळा तरी हॉटेलच्या जवळून गेलो असु.  तिथे रात्रीचे ९-३० वाजायला आले होते.  म्हणजे आपल्या कडेचा रात्रीचा १.  प्रत्येक जण सकाळी सुमारे ४ चा उठलेला म्हणजे आमचा एकूण दिवस आता तसा २१ तासांचा झाला होता. आणी हळु हळू आमचा धीर आता खचत आलेला होता.

इकडे टूर लीडरची पण तारांबळ उडालेली कारण तिकडे हॉटेलचा मालक वाट पहात होता. शेवटी आमच्या टूर लिडर ने  हॉटेल मालकाशी संपर्क साधला आणि मग ड्रायवर आणि हॉटेल मालकाशी बोलला.  थोडक्यात आम्ही कयास केला की हॉटेल समोर बस लावायला जाग नव्हती पण हॉटेल मालकाने सांगीतलं असावं की बस खुशाल रस्त्याच्या कडेस हॉटेलला चिकटवून उभी कर बाकी मी बघतो.  बस मग अर्धी रस्त्या वर व अर्धी फुटपाथ वर उभी करण्यात आली.

बाकी हॉटेल चांगलच होतं अस म्हणायला पाहीजे.  हॉटेलचा रखरखाव आणि सजावट छान होती आणि जेवणा उत्तर हिन्दुस्तानी पद्धती चवदार होतं.

 

प्रत्येक जण आपापल्या भुके प्रमाणे जेवला.  आणि सुमारे तासभाराच्या आत आम्ही आपल्या हॉटेल कडे रवाना झालो.

दुसऱ्या दिवशीचा कार्यक्रम आम्हाला सांगण्यात आला आणी मुख्य म्हणजे सकाळी ब्रेकफास्ट ची वेळ जरी ८-३० ची असली तर आपल्या वेळे प्रमाणे ती दुपारी १२ ची होते हे लक्षात आल्यावर सगळ्यानाच हायस वाटलं.

मुंबई ते मिलानो

३१ ऑक्टोबर २०१९

आमच्या प्रवासाला ३१ ऑक्टोबर रोजी सकाळी ५-३० वा सुरू झाली जेव्हा आम्ही मुंबई विमानतळा कडे घरून प्रयाण केले.  आमच्या सवयी प्रमाणे आम्ही दिलेल्या वेळेच्या बरच आधी विमानतळावर होतो.  कालांतराने वीणा वल्डची मंडळी  आली.

वीणा वर्डची लोक आणि आमचा टूर लीडर आम्हाला क्रमांक ४ च्या स्थानका वर भेटणार होते. याच ठिकाणी भारताचा झेंडा पण  असतो.

आम्हाला आधीच सांगण्यात आल्या प्रमाणे इंशुर्न्सचे कागद आणि काही खाद्य पदार्थ देण्यात आले.  आम्ही पहिले आलेल्यां पैकी असल्या मुळे आम्हाला आमचे कागद आणि खाण्याच साहित्य पण लगेच मिळाले आणी ते  घेऊन विमानतळाच्या पहिल्या एंट्री पॉइंट कडे पळालो. इथून आत शिरल्या वर मग बाहेर पडण सोप नसतं.
सर्व प्रथम चेक इन केल कारण  खिडकीची जागा पकडायची होती. तशी ती मिळाली पण.

त्या नंतर सिक्युरीटी चेक - एमिग्रेशन वगैरे सोपस्कार संपवून मोकळे झाल्यावर भूक खूप लागलेली असल्या मुळे तिथल्या हॉटेल कडे धाव घेतली.

मुंबईचे विमानतळ अप्रतिम आहे यात वाद नाही आणि गेल्या काही वर्षा आता फोट काढायला मुभा असल्या मुळे फोटो हे काढले जातातच.

अजून सहप्रवाशांची ओळख अशी झालेलीच नव्हती. हं पण हे आपल्या बरोबर इटलीला असणार आहेत हे लक्षात येउ लागल होत.  तसे सगळेच मराठी भाषिक होते.

आणि आमच्या टूर लीडर पण बरोबर होताच.

कालांतराने ओमान एयरच विमानही एयरो ब्रिजला लागलं.

ठरल्या वेळे प्रमाणे ओमान एयरच्या प्लाईट क्रमांक WY-202 ने मुंबई हून १०-३० च्या सुमारास टेकऑफ केले. तो छान झाला आणि आम्ही मुंबई आणि त्याच बरोबर देश सोडला.

आमच्या प्रवासाची आता खऱ्या अर्थाने  सुरवात झाली होती.

हा प्रवास जवळ जवळ संपूर्ण अरबी समुद्रावरून असल्या मुळे खिडकीतून दूर दूर पर्यंत फक्त समुद्रच दिस होता.

सुमारे अडीच तासाचाच्या प्रवासा नंतर परत जमीन दिसु लागली व
मग थोड्याच वेळात  आम्ही मस्कत विमानतळावर उतरलो. स्थानिक वेळ दुपारचे १२.

विमानतळावर पोचल्या वर टूर लीडर नचितकेत ने सर्वांची हाजेरी घेतली.  त्या वरून आपल्या बरोबर कोण कोण आहे याची थोडी कल्पना आली.

हे विमानतळ इतर विमानतळांपेक्षा फार वेगळ मात्र नव्हतं.







 
प्रत्येक विमानतळावर अर्थातच काही वेग दिसत किंवा लक्षात येतं.   एक गोष्ट मात्र प्रकर्षाने जाणवली ती म्हणजे हिंदी मधून प्रवेश निषेध आणि तेच बांग्ला मधून पण. याचा अर्थ आपण समजू शकतो की इंग्रजी न कळणारे हिदी आणि बांग्ला भाषी लोक बहू संख्येने येत असणार.

इथे प्रवाशांसाठी बसण्याची काही वेगळी आसने होती. ती  दिसायला  जरी आकर्षक वाटली तरी  त्याचा फारसा वापर होताना दिसला नाही.

















खरतर बसल्या वर पाठीला छान वाटत होतं पण प्रवसात ज्या आरामाची गरज होती ती गरज मात्र ही आसन पूर्ण करत नव्हती.


आमचा पुढचा प्रवास मग तीन तासांनी सुरू झाला.  हा प्रवास आता साडे सात तासांचा होता.  आणि हो उत्तरेस होत असल्या मुळे बाहेर अंधार पण लवकर झाला.  आता मधे मधे विमानातील खान पान सेवा वगैरे सुरू होती. अनेक जण खुर्ची समोरच्या स्क्रीनवर लोकांचं सिनेमा, सीरीयल बघण्यात पण मग्न होती. या स्क्रीन वर विमानाचा प्रवास कसा होत आहे हे पण दाखण्यात येत होतं.

आमचा प्रवास आता उत्तर पश्चिम दिशेने होत होता. त्यात या  दोन शहरांनी माझं लक्ष वेधल. एक होत तुझला आणि दुसरं बन्जा लुका.

स्थानिक वेळे प्रमाणे आम्ही सुमारे सायं ७-३० वा मिलानो ला पोचलो.  पण इटलीची वेळ भारताच्या ३-३० तास मागे असल्या मुळे आमच्या साठी मात्र रात्रीचे ११ वाजले होते.  इटलीतदेशात प्रवेश करण्या पूर्वीचे सोपस्कार म्हणजे एमिग्रेशन वगैरे करून मग आपले सामान घेऊन बाहेर पडण्यात सुमारे तास भर गेला.

विमानतळा बाहेर असलेल्या बस कॅप्टनची ओळखकरून दिली.  आता पुढचे ७ दिवस आमचा याच बसने प्रवास होणार होता.

मिलान - व्हेनिस - पादोवा

१ नोव्हेंबर २०१९ 

मिलान - व्हेनिस - पादोवा

जेव्हा आपण दुसऱ्या देशात जातो तेव्हा आपले घड्याळ त्या देशाच्या घड्याळा प्रमाणे लावल तर सगळ्याच बाबतीत खूप सोय होते.  आता स्मार्ट फोन मुळे हे खूप सोप झाल आहे.

मला जेव्हा जाग आली तेव्हा स्थानिक वेळे प्रमाणे सकाळचे ४ वाजले होते. भारतात ७-३०.  बाहेरच तापमान छान गार असे १२ अंश होते.

आज पासून आमच्या इटली यात्रेला सुरवात झाली.  या दर्म्यान योगेशने आम्हाला युरोप कसा शिस्तप्रीय देश आहे - आपण कस वागावं, काय कराव किंवा करू नये या बद्दल अनेक सुचना दिल्या होत्या. ज्या बहूतांशी बरोबर पण ठरल्या. पण हा देश बऱ्या पैकी आपल्या देशा सारखाच आहे.  संधी मिळेत तेव्हा आपल्याला जमेल तस वागावं.  नेप्लस तर अगदी पुणं. हेल्मेट घाला म्हंटल्यावर घालणार नाही ही प्रवृत्ती. त्या बद्दल आपण बोलुच पुढे.

ब्रेकफास्ट सगळ्या तारांकित हॉटेलांमध्ये असतो तसा.  ब्रेड, कॉर्नफ्लेक्स, अंडी, फळाचा रस (पॅकेट मधला) वगैरे.   आम्ही मिलानो ९-३० च्या सुमारास सोडलं ते व्हेनिसला जाण्यासाठी.  व्हेनिस म्हंटलं की मर्चंट ऑफ व्हेनिस हे शेक्सपियरच नाटक आणि जेम्स बॉण्डच कसिनो रोयाल एकदा तरी मनात डोकावून जातात.  पण त्याच बरोबर आठवण येते ती की इथेच गेलिलियोने आपण बनवलेली दुर्बिण व्हेनिसच्या श्रेष्ठीन समोर ठेवली होती.

मिलानो सोडल्या सोडल्या वाटेतच डावीकडे डेव्हेरो हॉटेल दिसलं. त्यावर वरती दुसऱ्या क्रमांकावर भारताचा झेंडा दिसला आणि पटकन फोटो काढण्याचा मोह अनावर जाला.

आम्ही सुमारे २० - २५ किलोमीटरच गेलो असु तेव्हा ड्रायवरच्या लक्षात आलं की वाटेत पुढे कुठे तरी अपघात झाला आहे आणि ट्रॅफिक त्या मुळे हळू जात आहे. त्याने  रस्ता थोडा बदलला पण फार काही फरक पडला नाही.

असो. शहर थोड मागे पडल्यावर मग स्वयं परिचयाचा कार्यक्रम सुरू झाला.  अनेकांनी या पूर्वी पण वीणा वल्ड बरोबर प्रवास केला होता आणि त्यांनी आपल्याला अनुभव चांगला आला आणी म्हणून ते परत या सहलीला आहे होते.

एकमेकांच्या आवडी निवडी प्रमाणे मग थोड ध्रुवीकरण पण सुरू झालं. अर्थात  एक मोठ ध्रुवीकरण म्हणजे महिला वर्गाच होतं.

आम्ही दीडच्या सुमारास पादोवाला पोचलो. इथे आमचे जेवण रंगोली या इंडियन रेस्टॉरेंट मधे होते.

या रस्त्याच्या शेवटी या रस्त्याच्या शेवटी Sanctuary dell'Arcella, हे रोमन कॅथलिक चर्च आहे. याला सेंट एन्तोनिनो म्हणून ओळखतात. हे चर्च सेंट एंथनी ऑफ पादोवा यांच्या नावाने प्रसिद्ध आहे. सेंट एंथनी हे पोर्तूगीज कॅथलिक प्रीस्ट आणि फ्रायर होते. फ्रायर म्हणजे आपल्या कडे जसे भिक्षुक असतात तसे. स्वतःचे कमीत कमी सामान, ब्रह्मचर्याचे पालन आणि आज्ञेच काटेकोर पण पाल करणाचे कॅथलिक धर्मगुरू असतात. चर्च मध्ये सेंट एथनी ऑफ पादोवा यांचा १३ जून १२३१ रोजी ज्या खोलीत मृत्यू झाला ती खोली जपून ठेवली आहे. त्यांचा जन्म लिसबन मधे झाला होता.

 रंगोली हे हॉटेल रस्त्याच्या कोपऱ्यावर आहे. इथून चर्च कडे जाताना डाव्या बाजूस Sushi Arcella हे जॅपनीज रेस्टॉरंट पण आहे.

युरोप मध्ये सहसा लोक झेब्र क्रॉसिंगवरच रस्ता ओलांडलात दिसतात आणी तो ही दिवा हिरवा झाल्यावरच. ट्रॅफिक लाईटच्या जवळ एक बटन असतं तुम्हाला रस्ता ओलांडायचा असेल तर ते बटन तुम्ही दाबायच मग ट्रॅफिक सिग्नलची कंप्यूटर योजना ठरवते की केंव्हा इतरांसाठी दिवा लाल करून  तुमच्या साठी दिवा हिरवा करायचा.  आणि तरी ही काही सायकल स्वार विरूद्ध दिशेने जाताना किंवा लाल दिवा असताना जर सटकता आलं तर सटकणारे वीर आणि विरांगना पण होतेच.

Day 2 : 01-Nov-2019, Milan 􀂱􀀃Venice 􀂱􀀃Padova (1 Night)
Today we leave for Venice to enjoy the Vaporetto water bus ride to Venice Island and the Gondola ride in the famous canals of Venice.
Later we visit the Glass blowing factory and the walking city tour which includes Bridge of Sighs, Doge's Palace, Bell Tower, St. Mark's
Square and the Basilica. Then we leave for Padova
Veena World Treats :
Gelato Ice cream at the Venice Island.
Meals :
* BreakFast * Lunch * Dinner

The Dawn of Science: Glimpses from History for the Curious Mind  

by Thanu Padmanabhan and Vasanthi Padmanabhan 

Available at Amezon

Kindle - 2247/- 

• Publisher: Springer

• Language: English

• ISBN-10: 3030175081

• ISBN-13: 978-3030175085

Anyone who would call himself (or herself) a scientist (amateur or otherwise) should certainly have a copy of this book in his or her library, and read it.

In 24 chapters the authors have cover the history of science that is based on recorded information alone. Right in the beginning they make an honest statement that ‘it is never easy to distinguish true science from mythology, magic, and mysticism.’ To churn out the real science from the mambo-jumbo is at any rate a mammoth task.
Like most books of this kind the book has a box or two in every chapter dealing with a specific topic related to that chapter. In addition these authors have given two illustrations at the end of a chapter: "Where" gives geographical location of the discovery in discussion and "When" is vertical pert chart, the timeline.
What is most interesting about reading (and studying) the book is that the authors spend little or no time on emotional descriptions situation they dealt with. The basic fact and importance about an invention or discovery that the authors considered to be the milestone in the history of science, is mentioned and discussed in brief and they move on.

For example – in chapter 11, talking about Copernicus and his first (and last sighting) of his printed book De Revolutionibus Orbium Coelestium most authors cannot resist describing the emotional drama associated with it. The authors summarized the entire episode of publication of this book in just first paragraph that ends with key idea : ‘Copernicus had, in effect, stopped the Sun and set the Earth in motion’. Then they move on to the importance of the discovery of heliocentric world.

The first chapter starts with discussion on Egyptian pyramids, built around 2500 BC. In the box one finds the note on Egyptian mathematical text (dated 1850 BC) on papyrus which is now in a museum in Moscow.

Authors have been very objective about their narration of an invention or discovery. One finds very conflicting notes on who first used ‘zero’. Chapter 7: The Indo-Arabic Numerals gives complete time line of where zero was first used as a mathematical symbol and by whom.

The science medicine is closest to every human being, directly or indirectly. The evolution of this science (which also is an art) was well dealt in the book. It is worth reading the 5th chapter ‘The Healing Art and Its Science’ to understand how certain individual have devoted their life to see that their fellow human live life happily.

Chapter 21 on ‘Story of the Calendar’ was very fascinating indeed. Time keeping as played a very crucial role in development of every science (from measuring pulse rate to duration of an experiment). This deals with monitoring and recording the passage of time.

The book ends at the 18th Century as the authors feel that post this period the history is well documented. One could always make a criticism that the authors have not given due importance to one discovery or the other. For example I would have preferred if authors had added a paragraph on Julian day – which is a simple continuous count of days free of oddity uneven days in months and used by astronomers to mark celestial events. But I suppose what to include or to give importance to be entirely author’s prerogative.

If ever I plan to give a yearlong course on History of Science, I will use ‘The Dawn of Science Glimpses from History for the Curious Mind’ by Thanu and Vasanti Padmanabhan, as reference book for my first five day introduction to the course.

Jarnail Sab di Manj

This story was received by me via email/social media - if someone knows who the original author of this is, I would be happy to acknowledge them or take it off my blog. 

जरनैल साब दी मंझ 

When a जरनैल साब (from Haryana) took over command of a Division of army, a pair of buffaloes also moved in and were accommodated in the backyard of flag-staff house. One fine morning , one of the buffaloes sneaked past the VIP Bungalow and barged-in to the premises of a nearby Sikh paltan/unit. Before anyone could notice, the buffalo had ravaged the Unit’s Kitchen garden. 

Sepoy Jarnail Singh (who tended the k/garden), when he returned after tea break, was enraged at the sight of a buffalo eating the garden he tended so carefully. He quietly caught the bovine, gave her a thrashing, and deposited her in the Cantonment’s Cattle pound. 

After a lot of halla gulla in the Flag staff house, by evening, the buffalo was traced and brought back to her VIP abode. A discreet inquiry revealed that someone from Sikh Paltan had deposited the animal in the pool; hence, the Bn Commander was informed. 

Sepoy Jarnail Singh confessed his to his deed and was marched up to the CO. When CO confronted him in chaste Punjabi “ ओये तैनू पता नई सी, ओ जरनल साब दी  मझ (buffalo) सी ! Jarnail Singh’s innocent reply was :- साब जी,मंझ दे अग्गे कोई ✡ स्टार प्लेट ते लग्गी नहीं होई सी जो मैनू पता चलदा की जरनैल साब दी है जी... 

Reply reached the general and amused him so much that he desired to see him. Only after lot of coaxing Jarnail Singh repeated that sentence before the general, " साब जी,मंझ दे अग्गे कोई ✡ स्टार प्लेट ते लग्गी नहीं होई सी जो मैनू पता चलदा की तुहाडी है जी..."
                …and in turn, came back loaded with 4 bottles of rum.

खगोलशास्त्राच्या संबंधीत काही वेबसाईट

अनेक जण खगोलशास्त्राशी निगडीत असलेल्या वेबसाईट बद्दल चौकशी करतात.  काही वर्षांपूर्वी जेव्हा कोणी असा प्रश्न विचारायचे तेव्हा माझ उत्तर असायच की अरे एखाद्या सर्च इंजिन (गूगल वगैरे ..) वर शोधा. तुम्हाला अनेक साईट सापडतील.  पण काळाबरोबर आता अनेक वेबसाईट तयार झाल्या आहेत - होत आहेत आणि त्या मुळे नेमक्या उपयोगी साईटची निवड कदाचित अवघड होऊ शकते. तर माझ्या आवडीच्या काही वेबसाईट बद्दल माहीती देत आहे.

यातील पहीली वेबसाईट - अर्थातच http://www.avakashvedh.com/  - अर्थातच म्हणायच कारण अस की खगोलशास्त्राचा छंद असणाऱ्या जवळ जवळ प्रत्येक मराठी वाचकाला ही साइट माहित असण्याची शक्यता आहे.  माझ्या मते खगोलशास्त्राच्या छंदा बद्दल संपूर्ण पणे माहीती देणारी मराठी भाषेतील पहिली आणि एकमेव उकृष्ठ साईट आहे. ही  साइट तुम्हाला खगोलशास्त्राचे ज्ञान वाढवण्यास फारच उपयुक्त ठरेल. यात तुम्हाला आकाशात ग्रहतारे कुठे दिसतील. त्यांच्या बद्दलची माहती, खगोलशास्त्र आणि निरक्षणांसबधी लेख वाचायला मिळतील. या शिवाय प्रश्नोत्तरे, खगोलशास्त्रावरील स्पर्धा, भारतीय खगोलशास्त्राज्ञांबद्दल माहीती असे अनेक स्थंभ या साइटवर आहेत.

आणि गम्मत म्हणजे एका खगोलप्रेमी वेड्याने फक्त स्वतःच्या हिमती वर ही साइट केली आहे. त्याच नाव आहे  सचिन सखाराम पिळणकर. या माणसाचा मोठेपणा असा की तो साइच वरच लिहीतो की " कमी ऐवजी जास्त चुका माझ्या हातून होण्याच्या शक्यता आहे. एखाद्या ठिकाणी माहितीमध्ये छोटीशी देखिल चूक आपणास आढळून आल्यास कृपया मला कळवावे. कोणताही शब्द चुकीचा टाईप झाल्यास ( व्याकरण चुकल्यास ) मला कळवावे. आपण दाखविलेली प्रत्येक चूक लगेच सुधारण्यात येईल."  आणि हे खोट आश्वासन नव्हे - तो हे कृतीत पण आणतो. या साइटला बक्षिसे पण मिळाली आहेत पण त्याचा गवगवा सचिने केलेला नाही..

या साइट बद्दल जर तक्रार करायची असेल तर इतकीच की आता हिचा चेहरामोहरा बदलावा. काळ्या पार्श्वभागावर पांढ-या किंवा लाल अक्षरात वाचण थोड किचकट वाटतं.

बिल अरनेट (Bill Arnett) यांची नाईन प्लॅनेट ही साइट ( http://nineplanets.org/ )  ही आपल्या सूर्य मालेच्या माहीती बद्दल एक अंत्यंत महत्वाची आणि विषेशतः शालेय विद्यार्थांसाठी तर फारच उपयुक्त साइट आहे.  एका सूत्र बद्ध पद्धतीने अरनेट यांनी या साइटवर आपल्या सूर्यमालेची माहीती दिली आहे.  मुख्य म्हणजे या साइटचा कुठला ही कॉपी राईट नाही आणि तुम्ही अगदी स्वतंत्र पणे या साइटचा उपयोग तुमच्या शाळेच्या प्रकल्पासाठी करू शकता किंवा तुमच्या शाळेची जर एखादी साइट असेल त्या वर या साइटची लिंक देऊ शकता. या साइटवर अरनेटयांनी प्रामुख्याने नासाची चित्र वापरली आहेत म्हणजे ही चित्र पण तुम्ही कुणाची पूर्व परवांगी न घेता विज्ञान प्रकल्प किंवा विज्ञान प्रसारा साठी वापरू शकता. या साइटवर ग्रहांचा आणि ग्रहमालेतील इतर घटकांची  विविध प्रकारे केलेली तुलनात्मक सारणी सापडेल.

या साइटचा एक वेगळा इतिहास आहे. गेल्या सुमारे २० वर्षात यात गरजे प्रमाणे बदल होत गेले आहे नवीन शोधांबदल माहीती लगेच इथे अपडेट होते.  जेव्हा २००६ साली ग्रहांची नवीन व्याख्या करून ग्रहमालेत नवीन बटू ग्रह हा नवीन गट बनवण्यात आला तेव्हा तो बदल या साइट वर लगेच करण्यात आला.

या साइटचा आणखीन एक महत्वाचा भाग म्हणजे या साइट वर तुम्हाला इतर अनेक लिंक सापडतील.

शेवटी या साइटवर तुम्हाला आजच्या विज्ञानाला न सुटलेल्या प्रश्नाची चर्चा केली आहे. जर तमचा कल शास्त्रज्ञ बनण्याच्या दिशेने असेल तर हे प्रश्न नक्की वाचा - अगदी खगोलशास्त्रात करीयर करू इच्छित नसाल तरी कारण या प्रश्नावरून तुम्हाला संशोधन कसे करतात याची चुणुक मिळेल.  

दर रोज आपल्या समोर एक नवीन सुंदर खगोलीय चित्र सादर करणारी ही एस्ट्रोनोमी पिक्चर ऑफ द डे  ( apod.nasa.gov/ ) साइट दोन शास्त्रज्ञ रॉबर्ट आणि जेरी बोनेल यानी बनवलेली आहे. या साइटवर प्रत्येक चित्रा सोबत त्या चित्रा बद्दलची शास्त्रीय माहीती पण देण्यात येते. या साइट वरची प्रामुख्याने नासा ने घेतलेली आणि कुणालाही  वापरता येतील अशीच आहेत पण कधी इतर चित्रे ही इथे सापडतात. या साइटचा चित्रांचा संग्रह आता खूप मोठा आहे. त्याचा उपयोग शाळा कॉलेज च्या प्रकल्पांसाठी किंवा प्रदर्शनांसाठी करता येउ शकतो.

जर तुम्हाला नवीन धूमकेतू शोधायला आवडणार असेल तर ( http://sungrazer.nrl.navy.mil/ ) या साइटला आवश्य भेट द्या. या साइट वर  युरोपियन स्पेस एजंसी आणि  नासा यांच्या अंतराळातील सोलार एंण्ड हीलिओस्फेरिक वेधशाळे ने घेतलेल्या चित्रात तुम्हाला धूमकेतू शोधायची संधी मिळते.  त्या साठी तुम्हाला एक संगणक आणि इंटरनेट कनेक्शन पाहिजे.  धूमकेतू कसा शोधावा या संबंधीची सर्व माहीती या साइटवर आहे.

भारताच्या संद्रभात आयुकाच्या विज्ञान प्रसाराच्या साइटला ( http://www.iucaa.ernet.in/~scipop/ ) आवश्य भेट द्या. या साइटवर तुम्हाला प्रमुख्याने आपल्या आजूबाजुला काय घडत आहे तसेच आयुकाच्या कुठल्या कार्यक्रमात तुम्हाला भाग घेता येइल  याची माहिती मिळेल. इथली एक महत्वाची लिंक म्हणजे जर तुम्हाला खगोलशास्त्रज्ञ व्हायच असेल तर तुम्ही काय केल पाहिजे.

आणि अगदी शेवटी मी दोन साइटचा उल्लेख करीन एक म्हणजे http://skytonight.wordpress.com/ या साइटवर आकाशनिरिक्षणांसबंधी माहीती, दर महिन्याचे आकाश या बद्दल माहीती आहे.  तर https://sites.google.com/site/diy100atm/ तुम्हाला स्वतःची दुर्बिणी कशी बनवायची या बद्दल माहिती मिळेल. या दोन्ही साइट माझ्या आहेत पण मी इथे हे  पण कबूल करतो की या दोन्ही साइट अजून पूर्ण नाहीत.

Dear Ravana

Dear Ravana.....
Every year, on this day, we celebrate the victory of good over evil....But..technically....
your behavior should be re-classified from "Evil" to "Slightly Naughty". After all, तुमने किया ही क्या था (tumne kiya hi kya thha?) I agree you kidnapped a lady in haste... But.. after that...you gave her more respect we normally give to women in today's world. You offered her good food...shelter...and even women security guards (not too good looking though). Your request for marriage was full of humility..and you never threw acids when rejected. Even when Lord Rama killed you.... you were wise enough to seek his apologies. And...I believe you were more educated than half of our Parliament. Trust me dude...there ain't no any hard feelings to burn you... just that it's the In-Thing. Respect !!

Lady whose car was stolen

This one is a Ladies' special Written by a lady 

After a meeting, I was coming out of a hotel and I was looking for my car keys. They were not in my pockets. After a quick search in the meeting room, it wasn't there too. 

Suddenly I realized I must have left them in the car. My husband has shouted many times for leaving the keys in the ignition. 

My theory is that ignition is the best place not to lose them. His theory is the car will be stolen. 

Immediately I rushed to the parking lot, and I came to a terrifying conclusion. His theory was right. The parking lot was empty. 

I immediately called the police. I gave them my location, Description of the car, Place I parked etc, I equally confessed that I had left my keys in the car and that it had been stolen... 

Then I made the most difficult call of all to my husband, "Honey", I stammered; I always call him "honey" in times like these. "I left my keys in the car, and it has been stolen." 

There was a period of silence. I thought the call had been dropped, 
but then I heard his voice. "Idiot", he shouted, "I dropped you at the hotel !" 

Now it was my time to be silent. Embarrassed, I said, "Well, then pls come and get me." 

He shouted again, "I will, as soon as I convince this policeman that I have not stolen your car."... 

Oo womania ooo ooo womania

Are you male or female

Are you male or female ? To find out the answer, look down ...      This just proves that we have become too dependent on our computers. Look down, not scroll down

Lady buying cyanide

 

A nice, calm and respectable lady went into the pharmacy, walked up to the pharmacist, looked straight into his eyes, and said, "I would like to buy some cyanide."

The pharmacist asked, "Why in the world do you need cyanide?"

The lady replied, "I need it to poison my husband. "

The pharmacist's eye got big and he exclaimed, "Lord have mercy! I can't give you cyanide to kill your husband. That's against the law! I'll lose my license! They'll throw both of us in jail! All kinds of bad things will happen.  Absolutely not! You CAN NOT have any cyanide!"

The lady reached into her purse and pulled out a picture of her husband in bed with the pharmacist's wife.

The pharmacist looked at the picture and replied, “Well now, that's different. You didn't tell me you had a prescription.”